Sabit döviz kuru sistemi nedir? (Ticari terimler kategorisi)

Bir ülke ulusal parasının sabit kur üzerinden büyük bir yabancı ülke parasına, altına ya da Özel Çekme Haklan (SDR) gibi para sepetine bağlandığı sistemlerdir.

Döviz kurlarının Değişken Kur Sistemlerinde olduğu gibi, piyasadaki arz ve talep güçlerine bağlı olarak her an değişmesine izin verilmez. Hükümetin kendi ulusal parası ile yabancı para (veya altm) arasında belirlemiş olduğu sabit fiyata parite adı verilir. Genellikle, piyasada oluşan kurların parite etrafında belirli sınırlar içinde dalgalanmasına izin verilir. Üst ve alt yöndeki bu dalgalanma sınırları ne kadar geniş tutulursa sisteme o kadar esneklik kazandırılmış olunur. Bretton Woods Sisteminin dayanmış olduğu Ayarlanabilir Sabit Kur Sistemi de temelde bir sabit kur sistemi idi. Bu sistemde ABD dışındaki her ülke ulusal parasını sabit kurlardan Amerikan dolarına bağlamıştı ("dolar paritesi") ABD ise doların değerini altın cinsinden tanımlamıştı.

Bretton Woods Sistemi’nde ilk şekliyle ulusal paraların dolar paritesi etrafındaki dalgalanma marjı rp %1 idi. Sabit kur sistemlerinde ana ilke resmi kurların olabildiğince belirlenen düzeyde sürdürülmesidir. Konvertibil paralı ülkelerde piyasa kurlanmn parite etrafında ön görülen sınırlar içinde sürdürülmesi, merkez bankasının döviz piyasasına yaptığı müdahalelerle gerçekleştirilir. Şöyle ki döviz fiyatlarıpiyasada izin verilen en yüksek düzeyin üzerinde yükselmeye başlayınca merkez bankası piyasada döviz satışmda bulunur. Aksine, kurun alt sınırın altına düşme durumunda ise piyasadan döviz satın alır. Kambiyo Denetimi Rejimi uygulayan ülkelerde ise resmi kurları sürdürmek için merkez bankasının piyasa müdahalelerine gerek kalmaz.

Ancak bu sistemlerde de döviz karaborsası, ortaya çıkan doğal sonuçlar arasındadır. Sabit kur sisteminde başka önlemlerle dış açıkları giderme olanağı kalmayınca ülke resmi döviz fiyatlarını yükseltir yani devalüasyon yapar. Dış ödeme fazlası veren ülkeler ise revalüasyona giderler. Günümüzde bir kısım az gelişmiş ülkeler paralarını büyük bir ülkenin parasına (dolar, sterlin, frank, gibi) bağlayarak sabit kur sistemini sürdürmektedirler. Bu arada Avrupa Topluluğu üyeleri de ulusal paralarını sabit kurlardan ECU’ya bağlayarak bir para sahası oluşturmuşlardır. Bunlardan ayrı olarak bir kısım ülkeler paralarını sdr ye, bir kısmı da özel olarak oluşturulan para sepetlerine bağlamışlardır.

--Reklam--